Interactie Psychiatrie met de samenleving

World Mental Health Day is "Making mental health a global priority; scaling up services through citizens advocacy and action". Dit thema nodigt uit om middels gezamenlijke inspanningen de bestaande geestelijke gezondheidszorgstructuur aan te passen c.q. om te buigen en de geestelijke gezondheidszorg niet alleen te integreren met de primaire gezondheidszorg, maar ook met alle andere in de gemeenschap operende instituten en wel op een zodanige wijze dat de zorgbehoefte van de samenleving c.q. het individu centraal staat.

Het is juist om deze redenen dat het PCS in samenwerking met AMC de Meren uit Amsterdam dit internationaal, multisectoraal, multidepartementaal en lokaal samenwerkingsverbanden is aangegaan. .Met deze activiteiten, wil het PCS de gemeenschap tonen dat zij alvast haar regiefunctie binnen de geestelijke gezondheidszorg ter hand neemt en de gemeenschap landelijk in de gelegenheid wenst te stellen om te interacteren met het PCS opdat zij gezamenlijke strategiëen kunnen ontwikkelen welke het primaire doel van de zorg ten dienste kunnen zijn.

Probleemgebieden
Het zo gewenste laagdrempelige, klantvriendelijke en effectieve hulpverlening naar de samenleving toe.Er werken zeven psychiaters op een totale bevolkingspopulatie van 500.000, van wie één deeltijds. Daarnaast zijn er twee klinisch psychologen, een parttime arbeidspsycholoog en vijf maatschappelijk werkers in heel PCS.
geen bachelorsopleiding voor verpleegkundigen voor public mental health;
weinig of geen faciliteiten voor arbeids- of bezigheidstherapieën, muziektherapieën, recreatie, sport en spel);
weinig of geen multi-disciplinaire c.q. interdisciplinaire behandelgroepen a.g.v. van weinig maatschappelijk werkers en psychologen;
het niet ter beschikking hebben van agogen, ontbreken van bezigheids-, sport- en muziektherapeuten);
ontbreken van adequate behandelingsprotocollen voor de chronische patienten (wij hebben wel vanaf begin dit jaar Gordon in de psychiatrische verpleging geintroduceerd op de opname-afdelingen);
weinig privacy voor patienten; zorgconcentratie primair in Paramaribo: klinische en ambulante zorg worden primair geboden vanuit het PCS (2 keren per maand gaat een specialist naar Nickerie, verder is er forensische psychiatrische hulp voor de gevangenissen Santo Boma en Hazard Nickerie);
weinig samenwerkingsafspraken met stakeholders (RGD, Medische Zending, Justitie & Politie, NGO's, etc) nog geen crisisopvang (2* 24 uurs), geen ophaaldiensten voor acuut psychotische patienten in de districten en in weekends, geen infrastructuur voor een geintegreerde totale verslavingszorg (wij werken marginaal samen met het Buro Dak- en Thuislozen, hebben wel het goed functionerend Buro Alcohol en Drugs (voor de preventie), de Detoxificatiekliniek alleen voor mannen (half bezet) en een uit z'n originele functie geraakte afdeling Dubbele Diagnose;
behalve het Nachtasiel (voor 18 patienten), een semi-beschermde woonvorm voor 10 patienten/klienten, heeft het PCS geen beschermde woonvormen onder haar regie nog opgezet. Ook het PCS heeft te maken met het fenomeen van meervoudige diagnoses: dubbele diagnose (double trouble) en zelfs een tripple trouble problematiek (patienten zijn in dit geval namelijk vaak verslaafd, hebben voorts een psychiatrisch probleem (ook schizofreen) en zijn daarnaast ook ontheemd geraakt.

Positieve zaken
Uiteraard zijn er ook zaken die goed worden uitgevoerd worden door het PCS, zoals de Sociaal Psychiatrische Dienst, de poliklinische hulpverlening waar redelijkerwijs de drempelvrees is afgenomen in relatie tot enkele jaren terug, een redelijk geslaagde ambulantisering van de zorg met een goed functionerende dagcentrum met gemiddeld 50 patienten per dag, een duidelijk zichtbare verschuiving van de zorg van klinisch naar poliklinisch. Ook de preventieve voorlichting van het Buro Alcohol & Drugs heeft tot nog toe goed gefunctioneerd.

Vernieuwing en verbetering
Momenteel is de directie van het PCS bezig met tal van vernieuwings- c.q. instelling van de permanente en 24 uurse crisisopvang 7 dagen in de week;
renovatie van twee klinische afdelingen en binnenkort ook van de opname-afdelingen;
versterking van de vervoersmobiliteit het op korte termijn integreren van een faciliteit voor de vrouwendetoxificatiekliniek;
versterking van IT-netwerken en verdere implementatie van het Elektronisch patientendossier.

Uitdagingen
Naast de bovengenoemde processen staat de directie van het PCS voor tal van nieuwe uitdagingen. Hierbij wordt gedacht aan:de verdere ambulantisering van de zorg met opzet van beschermde woonvormen;integratie van de tweedelijns psychiatrische zorg met de eerstelijns geestelijke gezondheidszorg (RGD, Medische Zending) en de thuiszorg (de zgn. anderhalvelijnszorg);integrale opzet van een verslavingszorgstructuur (preventie, detox, behandelafdeling voor minimaal zes mnd, dubbele diagnose afdeling & nazorg);
participatie in een integrale aanpak van overlastbezorgende drugsverslaafde veelplegers aanpak (mogelijk via Assertieve Community Teams (ACT-groepen);
decentralisatie c.q. deconcentratie van de geestelijke gezondheidszorg;
introductie van behandelrichtlijnen en "evidence-based" behandelmethoden (patientgerichte aanpak);multidisciplinaire en geintegreerde zorgaanpak middels opzet van kleinere behandelunits;
paticipatie in her- en bijscholingsactiviteiten voor gezondheidswerkers (artsen, verpleegkundigen en ziekenverzorgers);
herinrichting en verbetering van de totale zorgstructuur.

Partnerschappen
Het behoeft het geen betoog dat het PCS zal moeten leunen op partnership. Het Ministerie van Volksgezondheid zal zich niet alleen sterk moeten maken als regisseur en beleidsrichtingwijzer van de geestelijke gezondheidszorg. Met de Stichting ZON Thuiszorg werd onlangs een samenwerkingsovereenkomst getekend om via de Sociaal Psychiatrische Dienst psychiatrische Thuiszorg te leveren.